Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Polityka cookies.


Wyszukiwarka
zaleceń



Lokalizator
placówek

Aktualności

Skąd wiadomo, jaki powinien być skład szczepionki przeciwko grypie sezonowej?

Data publikacji: 2020-04-17

W kontekście szczepień przeciwko grypie często pojawia się istotna informacja, że należy je powtarzać co roku. Jest to sytuacja nietypowa, jako że większość szczepionek zapewnia odporność wieloletnią, a czasem nawet na całe życie. W przypadku grypy rzecz ma się inaczej, gdyż jej wirusy często mutują.

Mówiąc o odporności, warto zwrócić uwagę na mechanizm jej powstawania. Jeśli spojrzymy na budowę wirusów, to naszą uwagę zwrócą charakterystyczne wypustki złożone z cukru i białka. Drugi z tych elementów składowych jest rozpoznawany i zapamiętywany przez walczący z infekcją organizm. Tak rodzi się odporność. Uzbrojone w wiedzę białe krwinki mogą wytwarzać przeciwciała reagujące na dane białko i skutecznie walczące z wirusem. Stąd właśnie bierze się odporność po przechorowaniu danej choroby lub podaniu szczepionki.

Problem z grypą polega na tym, że wirus ją powodujący podlega częstym mutacjom – zmienia swój kod genetyczny, a co za tym idzie wspomniane wcześniej białka w wypustkach. W wyniku działania tego mechanizmu, przeciwciała wytworzone na skutek przechorowania grypy lub zaszczepienia się przeciwko niej w jednym roku, nie pasują do białek wirusa, który może zaatakować nas rok później. Z tego powodu Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) co roku wydaje nowe rekomendacje dotyczące składu szczepionki, która powinna być stosowana w danym sezonie epidemicznym.

Pierwsze szczepionki przeciw grypie miały w swoim składzie pojedynczy szczep wirusa. Wybierano taki, który krążył w populacji w danym momencie. Na skutek odkrycia zamian antygenowych (mutacji) w latach 70-tych XX w. powstała koncepcja szczepionki sezonowej. Uwzględniała ona mutację szczepów wirusa grypy w kolejnych sezonach, w zależności od sytuacji epidemiologicznej. Przygotowywano wtedy szczepionki złożone z dwóch szczepów wirusa. W 1978 r. pojawiły się szczepionki trójskładnikowe, a obecnie stosuje się szczepionki czteroskładnikowe.

Skąd jednak wiadomo, przed jakimi szczepami wirusa trzeba będzie chronić ludzi w danym sezonie? Aby to ustalić, eksperci WHO corocznie przyglądają się sytuacji epidemiologicznej w obszarze grypy i dyskutują nad koniecznością wykorzystania w szczepionkach odpowiednich szczepów. Opierają się na danych wirusologicznych i epidemiologicznych dostarczanych przez ogólnoświatową sieć laboratoriów. Każdego roku 142 krajowe ośrodki do spraw grypy (w Polsce jest to Krajowy Ośrodek ds. Grypy w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego – Państwowym Zakładzie Higieny (NIZP-PZH)) przesyłają ponad 8 000 szczepów do zbadania. Proces ustalania składu szczepionki obejmuje między innymi izolację wirusów z próbek pobranych od chorych, po której następuje ich identyfikacja i analiza genetyczna. Uzyskane informacje, zestawione z danymi na temat odporności populacji na poszczególne szczepy wirusa grypy, stanowią podstawę do wyselekcjonowania szczepów, które wykazują najwyższe prawdopodobieństwo atakowania ludzi w nadchodzącym sezonie.

W tym procesie bardzo ważny jest czas. Szczepionki powinny być dostępne na jesieni, a od momentu ogłoszenia zaleceń, do wprowadzenia do sprzedaży pierwszych serii szczepionek upływa co najmniej 6 miesięcy. Co roku, pod koniec lutego, WHO ogłasza swoje zalecenia dotyczące składu antygenowego szczepionek przeciwko grypie na przyszły sezon epidemiczny (wyjątkowo, w sezonie 2019/2020 informacja pojawiła się pod koniec marca). Dzięki temu dostępne są one zwykle w okolicach września i października.


Opracowano na podstawie:
1. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/grypa/6/#w-jaki-sposob-ustala-sie-sklad-szczepionki-przeciw-grypie – Data ostatniego dostępu: 16.04.2020
2. /grypa-baza-wiedzy/dlaczego-nalezy-sie-szczepic-co-roku - Data ostatniego dostępu: 16.04.2020
3. https://www.who.int/influenza/vaccines/virus/en/ - Data ostatniego dostępu: 16.04.2020

Dość zgonów z powodu astmy
2020-05-18

GINA, czyli Światowa Inicjatywa na Rzecz Zwalczania Astmy (ang. Global Initiative for Asthma) to międzynarodowa organizacja powołana w 1993 r. przez Światową Organizację...
Więcej
Grypa a choroby serca
2020-10-05

Rozpoczął się już sezon grypowy i nieubłagalnie zbliża się szczyt zachorowań na grypę. Teraz właśnie jest czas, w którym powinniśmy rozważyć zaszczepienie się...
Więcej
Jak uniknąć grypy?
2019-10-25

Nie od dzisiaj wiadomo, że chorobom lepiej zapobiegać, niż je leczyć.  W przypadku takiej choroby jak np. grypa, sam jej przebieg może być już bardzo uciążliwy i...
Więcej
Wyszczepialność w Polsce i na świecie
2020-06-26

Pod koniec zeszłego roku, po raz pierwszy w historii, trzy największe amerykańskie organizacje pacjenckie zjednoczyły się w działaniach przeciwko grypie. Zaalarmował je...
Więcej