Dur brzuszny

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną, wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego Salmonella Typhi. Do infekcji dochodzi na drodze pokarmowej, przez spożycie skażonej żywności lub wody, rzadziej w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą chorą lub nosicielem (np. poprzez zanieczyszczenie pokarmu w trakcie jego przygotowania przez nosiciela bakterii). Wśród objawów duru brzusznego wymienia się: stopniowe narastanie gorączki, ból głowy, złe samopoczucie, brak apetytu i bezsenność. Obserwuje się również objawy jelitowe np. biegunki i zaparcia. Choroba może mieć różne nasilenie. Bez odpowiedniego leczenia, niektórzy chorzy mogą rozwinąć zaburzenia świadomości, nasilone objawy z przewodu pokarmowego, a czasem także zapalenie płuc lub dróg żółciowych. W trzecim tygodniu choroby, u nieleczonych osób mogą wystąpić powikłania żołądkowo-jelitowe (nawet z przedziurawieniem jelita i krwotokiem) oraz mózgowe, co może prowadzić do śmierci. Największą śmiertelność obserwuje się u dzieci poniżej 4 lat.

Występowanie

Dur brzuszny powszechnie występuje w krajach rozwijających się Azji, Afryki, Ameryki Łacińskiej i Oceanii. Światowa Organizacja Zdrowia ocenia, że każdego roku choruje ok. 9 milionów osób na całym świecie. W Indiach i w okolicznych państwach w Azji Południowej ryzyko zakażenia Salmonella Typhi jest wielokrotnie większe niż w pozostałych częściach świata.

Ryzyko dla podróżujących

Do zakażenia u podróżnych dochodzi najczęściej przez spożycie zanieczyszczonej żywności i napojów. Częstym źródłem zakażenia w krajach tropikalnych są owoce morza łowione w zbiornikach wodnych zanieczyszczonych ściekami kanalizacyjnymi, jak również surowe owoce, warzywa, mleko oraz produkty mleczne.

Profilaktyka

Aby skutecznie zabezpieczyć się przed durem brzusznym należy połączyć dwa sposoby profilaktyki: szczepienia przeciw tej chorobie oraz przestrzeganie zasad higieny spożywania posiłków i napojów w podróży. W Polsce dostępne są dwie szczepionki przeciwko durowi brzusznemu: szczepionka jednodawkowa, w iniekcji, a także szczepionka doustna, która wymaga przyjęcia trzech dawek przed podróżą.

Opracowano na podstawie:
CDC Health for International Travel 2025 (www.cdc.gov/travel)

Medycyna Praktyczna, Podręcznik Interna Szczeklika 2025, https://www.mp.pl/interna/

MAT-PL-2501608 -1.0-08/2025